پروار بندی گوسفندان

هدف از پرواربندی تولید کم هزینه و اقتصادی گوشت است و دامهایی که برای این هدف از گله جدا می‌شوند از توانایی و قدرت تولیدی و پرواری خوبی باید برخوردار باشند.

پروار بندی گوسفندان

پرواربندی عبارت است از پرورش دام برای چاق کردن مناسب آن برای تولید گوشت در مدت زمان معین و وزن مشخص که با حداقل هزینه انجام می‌شود. در پرواربندی علاوه بر تولید گوشت کیفیت آن هم مهم است. به همین دلیل برای شروع باید بره های جوان انتخاب شوند که چربی کمتری دارند. مزایای پرواربندی افزایش تولید گوشت به ازای همان تعداد دام موجود در دامداری، افزایش کیفیت گوشت تولیدی، سودمندی اقتصادی، کمک به تولید نهاده های کشاورزی و اشتغال زایی برای جوانان است.

در پرواربندی باید به عوامل زیر توجه کرد:

شناختن نژادهای مختلف گوسفندان، ایجاد جایگاه مناسب برای پرواربندی، خرید دام مناسب جهت پرواربندی، انجام تغذیه صحیح و اصولی، رعایت بهداشت، انجام روش‌های مناسب پرواربندی. هدف از پرواربندی تولید کم هزینه و اقتصادی گوشت است و دامهایی که برای این هدف از گله جدا می‌شوند از توانایی و قدرت تولیدی و پرواری خوبی باید برخوردار باشند.

روش های مختلف پرواربندی

پرواربندی بره های شیری

پرواربندی با استفاده از مراتع

پرواربندی بره های جوان

پرواربندی گوسفندان پیر

پرواربندی بره های شیری

روش معمولی

در این روش بره ها ابتدا از شیر مادر تغذیه می‌کنند و علاوه بر آن مقداری کنسانتره به صورت آزادانه در اختیار آنها قرار می‌گیرد. رشد و نمو این بره ها به میزان شیر مادر و ترکیب آن بستگی زیادی دارد. این بره ها در سه ماهگی از مادرشان جدا می‌شوند و در 6 ماهگی به وزن 45 تا 50 کیلوگرم می‌رسند که برای کشتار مناسب هستند.

روش زود از شیر گرفتن

در این روش در سن 2 تا 3 هفتگی از مادر جدا می‌شوند و آنها را به مصرف کنسانتره با پروتئین 18 درصد عادت می‌دهند.

بره های شیر پروار

این بره ها فقط با شیر مادرشان تغذیه کرده و تا سن 3 ماهگی که به وزن 20 کیلوگرم رسیدند به کشتارگاه برده می‌شوند، البته این روش در اروپا مرسوم است.

پرواربندی بره ها در مراتع

بره های 4 تا 5 ماهه در مراتع خوب طبیعی و مصنوعی چرانیده می‌شوند. علاوه بر این در وعده شبانه مقداری کنسانتره هم به دام داده می‌شود. این بره ها در 7 تا 8 ماهگی به 45 تا 50 کیلوگرم می‌رسند. در بره هایی که در پاییز و زمستان متولد می‌شوند مناسب هستند.

پرواربندی بره های جوان

این روش بهترین و با صرفه ترین روش پرواربندی است. در این روش بره های مازاد در پایان سن شیرخوارگی با وزن 20 تا 25 کیلوگرم در آغل نگهداری شده و با خوراک مناسب و کافی تغذیه می‌شوند و در سن 6 تا 8 ماهگی وقتی به وزن 40 تا 50 کیلوگرم رسیدند کشتار می‌شوند. مدت زمان این روش 100 تا 120 روز است.

پرواربندی گوسفندان بالغ

در این روش گوسفندان پیر شامل میش ها و قوچ های اضافی از گله جدا شده و برای مدتی به آنها علوفه مناسب می‌دهند تا برای مصرف آماده شوند. در این دام ها چون گوسفندان رشد خود را کرده اند بیشتر مواد غذایی انها به صورت چربی در بدنشان ذخیره می‌شود. در این روش از علوفه ارزان باید استفاده ‌شود و بیشتر از 2 ماه طول نمی‌کشد.

مشخصات گوسفندان ماسب برای پرواربندی

بدن دام مناسب باید فشرده و بدون نقص باشد. گوسفندان کوتاه و پیشانی آنها عریض و صورت و گردنشان کوتاه و دست و پای نزدیک به زمین و سینه ای عریض و مربعی برای پرواری مناسب است. باید از نژادهای سنگین وزن انتخاب شوند زیرا این نژادها قدرت تولد بالا و بلوغ جنسی دیرتری دارند. چشم دام باید روشن، دارای قرینه شفاف و رنگ مخاط چشم باید قرمز گلی باشد. پهلوی دام فرو رفته نباشد. از نظر سنی دام نباید دوره رشد بدنی خود را تمام کرده باشد. بیشترین رشد گوسفندان از 4 ماهگی شروع شده و تا 8 ماهگی به حداکثر خود می‌رسد بنابراین بهتر است از 4 ماهگی شروع شود. سرعت رشد گوسفندان نر بیشتر از ماده است و راندمان گوشت بالایی دارند.

در زمان انتقال گوسفندان باید به نکات زیر توجه کرد:

برای حمل و نقل دام در مسافت های طولانی مدت از وسایل نقلیه جادار مثل کامیون استفاده شود. برای انتقال بین استانی باید از اداره دامپزشکی استان جواز لازم تهیه شود. 12 ساعت قبل از حرکت به دامها میزان آب و غذای کمتری داده شود و 2 تا 3 ساعت قبل از حرکت آب و علوفه زیاد به دام داده نشود. کف کامیون انتقال بستری از کاه یا ماسه و کاه به ضخامت 3 تا 4 سانتی متر ریخته شود. در تابستان برای حفاظت از آفتاب و در زمستان برای محافظت از سرما پوشش مناسب روی کامیون قرار داده شود.

آماده سازی جایگاه پرواربندی گوسفند

جایگاه مناسب برای پرواربندی گوسفند در مقایسه با دامهای دیگر کم هزینه تر است ولی برای داشتن گوسفندان سالم و تهیه گوست با کیفیت رعایت بهداشت و داشتن تاسیسات فنی مناسب لازم است.

جایگاه دام

جایگاه دام

علف خور

 زمین مناسب برای احداث جایگاه پرواربندی گوسفند

زمین مناسب باید بلندتر از زمین های اطراف یا هم ارتفاع باشد. در محلی احداث شود که جهت باد از طرف خانه های مسکونی به طرف دامداری باشد نه برعکس. جایگاه نگهداری دام طوری ساخته شود که آفتابگیر باشد تا بوسیله اشعه های آفتاب ضدعفونی شوند و ویتامین دی لازم برای گوسفندان تامین شود. دیواره های جایگاه از موادی مانند آجر، سیمان و سنگ ساخته شود تا حشرات در آن زندگی نکنند. کف جایگاه هم قابل تمیز کردن و شستشو باشد و نفوذ ناپذیر باشد و دارای شیب 1 درصد باشد تا آبها و ادارار از جایگاه خارج شود. مصالح مورد استفاده در سقف جایگاه رو بسته تیر آهن و آجر و در جایگاه نیمه باز ایرانیت و ورق فلزی است. باید سعی شود از سقفهایی مانند آهن سفید و حلب استفاده نشود چون گرما و سرما را به شدت عبور می‌دهند. بهتر است سقف بوسیله یه لایه عایق مانند پشم شیشه یا یک لایه کاهگل پوشانیده شوند. ارتفاع جایگاه در مناطق سردسیر 2.7 متر، معتدل 3 و گرمسیر 3.5 متر باشد. در جلوی آغل باید حیاط یا بهار بند وجود داشته باشد و اندازه فضای آن باید دو برابر فضای سقف دار باشد. درب جایگاه باید بزرگ و عرض آن حدود 2.3 متر باشد.

محل تغذیه دام

محل تغذیه به دو شکل مدرن یا سنتی ساخته می‌شود. در شکل مدرن محل غذاخوری شامل علف خوار (معلف) و آخور می‌باشد. علف، کاه، یونجه و خوراک های پرحجم در معلف و آرد جو و سایر مواد کنسانتره یا پلت شده در آخور قرار داده می‌شود. آخورها باید در پایین و علف خورها به شکل نرده ای در بالای آخورها احداث شوند. ارتفاع دیوار جلو آخورها از سطح زمین 30 تا 40 سانتی متر است و ارتفاع دیوار عقب 1 تا 1.5 متر باشد. بالای آخورها یه میله سرتاسری نصب شود تا گوسفندان وارد آخور نشوند و مواد خوراکی را آلوده نکنند.

تغذیه دام

آبشخور

در طول شبانه روز باید آب کافی و سالم در اختیار گوسفندان قرار داشته باشد. برای هر 15 راس گوسفند باید 45 سانتی متر آبشخور در نظر گرفته شود.

تغذیه گوسفند پرواری

مواد خوراکی مورد استفاده برای مجموع جیره نگهداری و جیره تولید شامل علوفه های سبز، ریشه و غده محصولات، مازاد محصولات کشاورزی و مازاد کارخانجات صنایع تبدیلی کشاورزی است. علوفه های سبز دارای حجم زیاد، فیبر بالا و انرژی کمی هستند و برای تغذیه گوسفند پرواری به تنهایی کافی نیستند. به همین دلیل از مواد غذایی دیگری که دارای انرژی زیاد، حجم و فیبر کم هستند استفاده می‌شود که به این مواد کنسانتره گفته می‌شود. برای بهبود ارزش غذایی و افزایش کیفیت گوشت تولیدی این مواد باید به همراه مکمل های غذایی به دام داده شود.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی،اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی


منبع : اصول صحیح پرواربندی گوسفند، حسن پور محمدی، محرم رازقی منش، 1390
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۷/۱۰