عارضه آسیت جوجه‌‎های گوشتی

مهم ترین دلایل تلف شدن جوجه های گوشتی وجود بیماری هایی مانند سندورم مرگ ناگهانی یا آسیت و هیپوکسمی است. آسیت به معنی جمع شدن مایع زرد رنگ در حفره شکمی پرنده است. این عارضه به عارضه ارتفاعات هم معروف است.

بیماری آسیت جوجه گوشتی

جوجه های گوشتی امروزی برای تولید گوشت در مدت کوتاه اصلاح شده اند. با استفاده از روشهای انتخاب ژنتیکی سرعت رشد آنها سالانه 4 درصد افزایش داشته است. جوجه یک روزه در زمان تولد 40 گرم وزن دارد ولی در طول 40 روز وزنش به 40 برابر وزن روز اول می‌رسد. این افزایش وزن به دلیل سیری ناپذیری جوجه در این مرحله است. این افزایش وزن در مدت کوتاه باعث ایجاد شدن انواعی از بیماریها مانند مشکل پا، سندورم مرگ ناگهانی و آسیت می‌شود. زیرا در زمان اصلاح نژاد امکان اینکه همه صفات با هم به طور مطلوبی توسعه پیدا کنند وجود ندارد و ممکن است برخی از اندام ها مشکل داشته باشند. سیستم تنفسی پرندگان از پستانداران کارایی بیشتری دارد. وظیفه تهویه در پرندگان بر عهده کیسه های هوایی است. در زمان رشد سریع پرندگان سیستم عضلانی و اسکلتی آنها به خوبی رشد کرده در حالی که سیستم تنفسی یا قلبی عروقی ممکن است به خوبی توسعه پیدا نکنند. برای رشد سریع، بدن پرنده به اکسیژن رسانی دارد که این عمل بوسیله سیستم تنفس و قلب و عروق انجام می‌شود. در برخی از پرندگان اصلاح شده به دلیل عدم تناسب سیستم تنفسی و انتقال خون برای رشد سریع عارضه ای به نام آسیت دیده می‌شود. این عرضه باعث بزرگ شدن تدریجی بطن راست قلب و جمع شدن مایع در حفره شکمی می‌شود.

آسیت

جوجه

مهم ترین دلایل تلف شدن جوجه های گوشتی وجود بیماری هایی مانند سندورم مرگ ناگهانی یا آسیت و هیپوکسمی است. آسیت به معنی جمع شدن مایع زرد رنگ در حفره شکمی پرنده است. این عارضه به عارضه ارتفاعات معروف است. این عارضه در مناطق سرد و ارتفاعات بیشتر دیده می‌شود. زیرا در این مناطق فشار هوا و غلظت اکسیژن کم است. این حالت یک سری اتفاقات را به دنبال دارد. این حوادث در نهایت منجر به وارد شدن مایعات کبد به محوطه داخلی شکم پرنده شده و باعث تورم شکمی می‌شود. تشخیص این نوع مرگ از طریق کالبد شکافی و علائم ظاهری امکان پذیر است. علائم ظاهری این عارضه در 4 تا 5 هفتگی آشکار می‌شود. یکی از این علائم این عارضه له له زدن جوجه در زمان عدم وجود گرمای هوا است. پرندگان در حفره سینه خود 8 کیسه هوایی دارند که با تراوش مایع در حفره شکمی جا برای این کیسه ها تنگ شده و به آنها فشار وارد می‌شود. له له زدن پرنده به همراه صدای خل خل شنیده می‌شود. در پرندگان مسن تر این عارضه منجر به سیانوز و تغییر رنگ پوست اطراف تاج و ریش پرنده می‌شود. به دنبال این علائم پرندگان دچار مرگ ناگهانی می‌شوند. علامت جوجه مبتلا به عارضه آسیت، شکم متورم و تیره است.

مرعداری

عوامل ایجاد کننده عارضه آسیت

آسیت و سندروم مرگ ناگهانی جوجه های گوشتی که از عارضه های مرغداری های مدرن هستند در مرغ های بومی و تخم گذار دیده نمی‌شوند. این عوارض به عنوان یکی از بیماری های متابولیکی شناخته می‌شود. مهم ترین ماده ای که کمبود آن باعث این عارضه می‌شود کمبود اکسیژن است. البته عواملی مانند دما، دی اکسید کربن و گرد و خاک سالن، رشد سریع جوجه ها، مصرف جیره های پر انرژی به نحوی با کمبود اکسیژن رابطه دارند. البته عامل اصلی این بیماری رشد سریع جوجه ها است. در نژادهای با رشد آهسته این عارضه دیده نمی‌‌شود.

البته عوامل مدیریتی مانند دمای سالن ها، ترکیب هوای سالن ها، تولید دی اکسید کربن هم باعث افزایش این عارضه خواهند شد. تهویه نامطلوب باعث کم شدن سطح اکسیژن شده و باعث افزایش عارضه آسیت می‌شود. تهویه نا مطلوب باعث افزایش آمونیاک و دی اکسید کربن و رطوبت سالن می‌شود. در سالن های سنتی با سیستم تهویه نا مناسب هوای مناسب به کف بستر مرغ ها نمی‌‎رسد. این شرایط با ریخته شدن آب و افزایش تراکم جوجه ها بیشتر می‌شود.

نقش جیره غذایی در این عارضه دارای اهمیت است. جیره پلت نسبت به جیره کرامبل و آردی به دلیل افزایش مصرف خوراک و رشد بیشتر جوجه ها باعث افزایش تلفات می‌شود. استفاده از جیره پلت طول دوره پرورش و روزهای لازم برای رسیدن به وزن کشتار را کمتر می‌کند.

روش های مقابله با عارضه آسیت

تنظیم دما در کاهش این عارضه مهم است زیرا در دماهای پایین جوجه ها برای اینکه دمای خود را بالا ببرند باید فعالیت و تغذیه خود را بالا ببرند که این عامل باعث افزایش آسیت می‌شود. هر گونه چالشی که باعث افزایش تبادل تنفسی پرنده شود باعث افزایش آسیت می‌شود. گرد و غبار هوا هم باعث افزایش آسیت و همچنین افزایش بیماری های عفونی می‌شود. برای جلوگیری از گرد و غبار بستر از اسپری روغن کانولا به مقدار 0.8 لیتر در هر متر مربع برای 6 هفته استفاده می‌شود. هیتر جت های گاز سوز چون اکسیژن را مصرف می‌کنند با جوجه ها برای به دست آوردن اکسیژن رقابت دارند.

در مرغداری ها از جیره پلت برای کوتاه تر شدن دوره رشد و رسیدن به کشتارگاه استفاده می‌شود. جیره پلت از جیره آردی گران تر است ولی به دلیل مزایایی که دارد بیشتر از هزینه آن است بخصوص وقتی پرورش جوجه ها برای رسیدن به وزن 2 کیلو گرم برنامه ریزی شده باشد. زیرا زمان لازم برای رسیدن به چنین وزنی کمتر از 5 هفته است. هر چه گله در سنین پایین تری کشتار شوند تلفات آسیت کمتر خواهد بود. با کاهش مصرف مواد غذایی می‌توان جلوی آسیت را گرفت. جیره پلت متراکم است و مصرف مواد غذایی را افزایش می‌دهد به همین دلیل در 21 تا 28 روز اول برای کاهش خطر عارضه آسیت از جیره آردی استفاده می‌شود. البته هر چه دانه های جیره ریز تر باشد به دلیل کاهش مقدار مصرف طول دوره رشدی طولانی تر شده و باعث کاهش عملکرد جوجه ها می‌شود. مرغ های گوشتی اشتهای زیادی دارند. یکی از روش های کاهش احتمال بروز عارضه آسیت کاهش سرعت رشد و تغذیه آنها است. به خصوص زمانی که با توجه به منطقه، نوع جوجه، کیفیت مدیریت سالن و غذای مصرفی، احتمال بروز آسیت شدید می‌شود. محدودیت غذایی در یک دوره زمانی بخصوص در سه هفته اول باعث کاهش آسیت در ادامه دوره می‌شود و در دوره پایانی اهمیت کمتری دارد. در این روش در اواخر دوره رشد محدودیت غذایی برداشته می‌شود در نتیجه کاهش وزن جبران خواهد شد.

یکی دیگر از روش های کاهش بروز عارضه آسیت محدودیت کمی یا زمانی یا نوری است. در سالن هایی که نور طبیعی ندارند می‌توان با اعمال ساعات خاموشی این محدودیت را ایجاد کرد. چون در ساعات تاریکی جوجه ها غذا نمی‌خورند و فعالیت ندارند به همین دلیل تنش کمتری به آنها وارد می‌شود. یکی از روش های محدودیت زمانی محدودیت یک روز در میان است در این روش برای مثال در روزهای 7، 9، 11، 13 جوجه ها هیچ غذایی مصرف نمی‌کنند. بیشتر در مناطق حساس تر مثل ارتفاعات این روش کاربرد دارد.

سویه های مختلف جوجه گوشتی از نظر ساختار ژنتیکی متفاوت هستند و حساسیت آنها در برابر عارضه آسیت هم متفاوت است. هر شرکت برای مقابله با آسیت و تامین شرایط مناسب دوره رشد برنامه خاموشی روزانه خاصی دارد که مرغداران باید برنامه های تغذیه و خاموشی را با توجه به شرایط اقلیمی محل مرغذاری، سویه جوجه و با تبعیت از کاتالوگ و با رعایت نکات مدیرتی به کار ببرند. مرغداران باید برنامه های تغذیه ای و خاموشی را با توجه به شرایط اقلیمی و توصیه های کاتالوگ سویه و مشورت با کارشناسان متخصص تنظیم کنند.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی، اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی

منبع

دستورالعمل کنترل آسیت در جوجه های گوشتی، مرتضی بیگی، 1396


منبع : دستورالعمل کنترل آسیت در جوجه های گوشتی، مرتضی بیگی، 1396
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۹/۰۶