شرایط مناسب انبار مرکبات

انبار خنک بهتر از شرایط باغ، سایه یا اتاق معمولی است زیرا زیرا به خوبی می‌تواند دما را در سطح پایین تری حفظ کند. میزان رطوبت در بیشتر انبارها 85 درصد است که در شمال ایران چنین رطوبتی به طور مستقیم روی کیفیت میوه به صورت از دست دادن آب، چروکیدگی پوست، نرمی بافت تاثیر می‌گذارد ولی در رطوبتهای بالاتر حدود 100 درصد میزان فعالیتهای میکروارگانیسم ها و در مواردی هم ترک خوردن پوست میوه ممکن است رخ دهد.

شرایط مناسب انبار مرکبات

کنترل دمای انبار عامل اصلی برای افزایش عمر انباری میوه مرکبات است. دمای پایین باعث کاهش فعالیتهای قارچی موثر در ضایعات می‌شود. فشار بخار محصول و محیط خارج را کاهش می‌دهد که باعث کاهش آب از دست دهی و تازه ماندن میوه می‌شود. دمای مطلوب نگهداری مرکبات برای پرتقال ها 5 تا 7 درجه سانتی گراد، نارنگی ها 2 تا 3 و لیمو ها 10 درجه سانتی گراد است. در سردخانه‌ها این دما قابل کنترل و تنظیم است لیکن در انبارهای معمولی تحت تاثیر آب و هوایی قرار می‌گیرد.

میوه های برداشت شده بعد از رسیدن به بلوغ تجاری به پوسیدگی و بد طعمی حساسیت کمتری دارند ولی به آسیب سرمایی ناشی از دمای پایین انبار حساس هستند. وقتی میوه در دماهای زیر 6 درجه سانتی گراد نگهداری شود در آنها مواد فرار زیادی تجمع پیدا می‌کند. در دمای بالاتر تولید اتیلن درونی هم بیشتر است. پرتقال های سبز و بدون تیمار با اتیلن با قرار گرفتن در انبار ا دمای 15 تا 25 درجه سانتی گراد توسعه رنگ بیشتری تشکیل می‌دهند که از این نظر دارای بازار پسندی بیشتری  بیشتری هستند ولی میزان کاهش وزن و پوسیدگی در این دماها بالا است. وقتی میوه ها از دمای پایین انبار خارج می‌شوند هر گونه تغییر در ترکیبات شیمیایی، سرعت تنفس و مواد فرار در حین بازار رسانی قابل توجه است. وجود دستگاه دماسنج ثبت کننده دما در انبارهای معمولی با اطمینان از کارکرد و کالیبره بودن آنها ضروری است.

رطوبت انبار مرکبات

انبار خنک بهتر از شرایط باغ، سایه یا اتاق معمولی است زیرا زیرا به خوبی می‌تواند دما را در سطح پایین تری حفظ کند. میزان رطوبت در بیشتر انبارها 85 درصد است که در شمال ایران چنین رطوبتی به طور مستقیم روی کیفیت میوه به صورت از دست دادن آب، چروکیدگی پوست، نرمی بافت تاثیر می‌گذارد ولی در رطوبتهای بالاتر حدود 100 درصد میزان فعالیتهای میکروارگانیسم ها و در مواردی هم ترک خوردن پوست میوه ممکن است رخ دهد. رطوبت انبار را با خیس کردن کف انبار، قرار دادن پوشش پلاستیکی در اطراف جعبه ها و یا قرار دادن یک ظرف آب درباز تامین شود. وجود دستگاه رطوبت سنج و ثبت تغییرات رطوبت در انبار معمولی مرکات ضروری است. در رطوبت نسبی پایین تر(65 درصد) میوه های انبار شده در رطوبت 90 تا 95 درصد دارند. در شرایط با رطوبت پایین، میزان کربن دی اکسید درونی میوه سریعا افزایش و از طرفی اکسیژن کاهش می‌یابد. اگر میوه ها ضد عفونی شوند و در رطوبت نسبی بالا نگهداری شوند بهتر می‌توان میوه را از پوسیدگی حفظ کرد. در این حالت حتی می‌توان میوه ها را در دماهای (5 تا 10 درجه و بالاتر از حد نرمال) هم نگهداری کرد که هم در مصرف انرژی صرفه جویی شده و هم از آسیب های ناشی از دماهای پایین درانبارداری طولانی مدت جلوگیری شود.

تهویه انبار مرکبات

تهویه و گردش هوا از عوامل مهم در مدیریت انبار هستند. در عمل تهویه وارد کردن هوای تازه مهم است و معمولا معادل حجم خالی انبار در هر ساعت است. میزان تهویه انبار به میزان تنفس میوه، مقدار دی اکسید کربن، میزان حساسیت میوه به تجمع دی اکسید کربن(مرکبات حساسند) و حجم میوه درون انبار دارد. مرکبات مانند سایر میوه ها مانند کیوی و موز اتیلن تولید نمی‌کنند ولی در اثر تنفس میوه، دی اکسید کربن در انبار تجمع پیدا می‌کند. با تهویه مناسب اکسیژن کاافی در اختیار میوه قرار گرفته و از تنفس غیر هوازی در میوه که باعث بد طعمی می‌شود جلوگیری می‌کند. مرکبات به کمبود اکسیژن حساس هستند که توسط مرکبات تحمل می‌شود(لیمو، لایم، گریپ فروت) مقدار 10 درصد است. برای تهویه مناسب باید دریچه هایی در دیوار انبار در قسمتهای پایین ایجاد شوند که قابل باز و بسته شدن باشند و فن هایی در بالای انبار برای خروج هوا نصب شوند. معمولا شب ها دریچه ها را باز نگه داشته تا هوا وارد شود و از قسمت بالایی فن ها به خروج هوا و جایگزینی هوای جدید از طریق دریچه های پایینی کمک می‌کند. در روز دریچه ها بسته و فن خاموش نگه داشته می‌شود. ظرفیت فن ها و زمان خروج هوا و جایگزینی بیش از حد هوا باعث از دست رفتن بیشتر آب میوه و خسارت می‌شود. برای تهویه مناسب باید سبدهای میوه به گونه ای باشد که علاوه بر وجود راهروهای کافی فاصله ردیف ها هم حفظ شود.

سردخانه مرکبات

در همه انبارها باید از سکون هوا جلوگیری شود ولی انبارهای خنک و مرطوب مهم تر هستند. گردش کافی هوا باعث کاهش پوسیدگی ها در شرایط رطوبت بالا می‌شود. یکی از روش های افزایش جریان هوا ایجاد فاصله بین جعبه ها با هم و دیوار است. استفاده از فن برای ایجاد جریان هوا و حفظ دمای لازم در انبار و کاهش پوسیدگی است. در صورت استفاده از تهویه طبیعی از طریق پنجره توجه به نصب توری مناسب و سیستم مکش هوای مناسب با میوه مرکبات و شرایط آب و هوایی منطقه ضروری است.

نور انبار

شرایط ایده آل برای نگهداری میوه ها در انبار تاریکی است. لامپ های روشنایی باید دارای حفاظ حباب باشد. همچنین از دستگاههای حرارتی شعله باز هم در فضای انبار استفاده نشود. از تابش مستقیم نور آفتاب به جعبه ها هم باید جلوگیری شود.

ضد عفونی انبار

قبل از شروع استفاده از انبار قسمتهای آسیب دیده در سقف و دیوارها تعمیر شود و داخل آن از نخاله ها پاکسازی شود. همه علف های هرز اطراف انبار حذف شوند. کف انبار یا مواد ضد عفونی کننده مانند هیدروکلرید سدیم یا کلسیم ضد عفونی شود. سپس با استفاده از قارچکش های مجاز مانند براکس یا سولفات مس اسپورهای موجود در هوا را ضد عفونی کرد. علاوه بر این موارد می‌توان با استفاده از قارچکش ایمازالیل 1.5 در هزار در واکس میوه ها را در برابر بیماری هایی مانند پنی سیلیوم، آلترناریا یا بوتریتیس مقاوم تر کرد. فقط میوه های سالم و بدون آلودگی وارد انبار شوند. میوه های آلوده را بلافاصله از انبار خارج کرده و در محل دوری نسبت به انبار دفن کنید. فاصله بین جعبه ها و دیوار 45 سانتی متر و کف 10 سانتی متر در نظر گرفته شود و پنجره های انبار توری ضد حشره داشته باشند.

شستشوی میوه ها قبل از انبار

میوه های باید قبل از ورود به انبار شسته شوند و زه آب آن هم باید خارج شودو ممکن است شستشو بلافاصله بعد از برداشت انجام شود. از فواید این حالت در دسترس بودن کارگر فصل برداشت و حذذف آلودگی های سطحی است که ممکن است در طی انبار داری مشکل ایجاد کند.

شستشوی میوه ها بعد از برداشت

 منبع

مدیریت انبارهای معمولی مرکبات- جواد فتاحی مقدم- 1394