راههای بیشتر شدن چند قلوزایی در بز و گوسفند

یکی از راههای مهم برای افزایش جمعیت گله پدیده چند قلوزایی است که در دام های سبک مانند گوسفند و بز یک صفت مثبت در نظر گرفته می‌شود. عوامل زیادی مانند تغذیه، عوامل ژنتیکی یا دورگ گیری بر روی احتمال بروز این صفت تاثیر دارند.

چند قلو زایی در گله

افزایش جمعیت گله برای افزایش راندمان گله و سودآوری بیشتر مهم ترین هدف در بین عشایر و تولید کنندگان دام است. برای رسیدن به این هدف افزایش چند قلوزایی در گله می‌تواند روشی مناسب برای افزایش جمعیت گله باشد.

راههای پیشنهادی برای چند قلو زایی

مدیریت تغذیه در چند قلوزایی

در پرورش بز و گوسفند در شرایط باز مانند مراتع به دلیل فقر مواد غذایی معمولا وزن بدن دام، آبستنی و تولید شیر کمتر و میزان مرگ و میر و تلفات بالا است. ساده ترین روش بهبود تولید مثل و افزایش امکان چند قلوزایی در کوتاه مدت استفاده از مدیریت تغذیه است که به اصطلاح به آن فلاشینگ یا شوک تغذیه ای گفته می‌شود. فلاشینگ به معنی تنظیم برنامه دام ماده با افزایش میزان خوراک های دانه ای یا افزایش سطح انرژی 3 تا 4 هفته قبل از ورود دام نر است. مزایای این روش همزمان کردن فحلی دام های ماده (محدود کردن زمان زایش) و بهبود مدیریت پرورش است.

روش انجام فلاشینگ

افزودن روزانه 200 تا 300 گرم کنسانتره مانند جو، ذرت، جو دو سر، گندم و ذرت خوشه ای متناسب با وزن دام به مدت   3 تا 4 هفته قبل از ورود دام نر به گله است. به طور کلی برای فلاشینگ در گله از مکمل های علوفه های خشک با کیفیت، مراتع تازه و دانه ها به مدت 3 تا 4 هفته قبل از ورود دام نر به گله استفاده می‌شود.

دام های ماده خیلی چاق و یا خیلی لاغر کمتر تحت فلاشینگ قرار می‌گیرند و فلاشینگ برای دام هایی که از نظر وزنی در حد متوسط قرار دارند اثر بیشتری خواهد داشت. در صورتی که از دانه گندم استفاده می‌شود نباید مقدار آن از 50 درصد دانه های جیره بیشتر باشد. انجام فلاشینگ با خوراک های پروتئینی برای آن دسته از دام هایی که با کمبود پرودتئین روبرو هستند مفید است. از آن جا که بیشترین مرگ و میر جنین در ماه اول بارداری دام ماده است بنابراین ادامه فلاشینگ تا 4 هفته بعد از جفت گیری ها هم توصیه می‌شود، به خصوص برای گله هایی که از وضعیت بدنی ضعیفی برخوردار هستند. مدت زمان فلاشینگ نباید طولانی باشد زیرا تغذیه طولانی مدت در قالب فلاشینگ از یک طرف هزینه بر خواهد بود و از طرف دیگر بقای تخمک ها و جنین را به دلیل از بین رفتن هورمون پروژسترون یا هورمون آبستنی می‌تواند کاهش دهد.

تاثیر فلاشینگ در اوایل فصل تولید مثلی بیشتر است اما در اواخر فصل تولید مثل هم می‌تواند بقای جنین را بهبود بخشد. میش های بالغ بزرگ نسبت به میش های جوان تر به فلاشینگ بهتر پاسخ می‌دهند.

دو قلو در گوسفند

تغذیه دام

مدیریت تولید مثل از طریق هورمون درمانی

یکی دیگر از راههای کوتاه مدت برای افزایش امکان چند قلو زایی هم زمانی فحلی (یعنی دام های ماده گله به طور همزمان فحل شوند) از طریق هورمون درمانی است. هورمون درمانی به همراه مدیریت مناسب می‌تواند باعث افزایش تخمک گذاری و افزایش احتمال چند قلوزایی در دام های ماده ‌شود. به طور کلی تعداد بره یا بزغاله در هر زایش رابطه مستقیمی با میزان تخمک گذاری در دام ماده داشته و با افزایش تعداد تخمک های رها شده در هر دوره فحلی تعداد بره یا بزغاله متولد شده در هر زایش هم زیاد می‌شود. استفاده از هورمون پروژسترون باعث تحریک و همزمان شدن چرخه فحلی و استفاده از انواع هورمون های گنادوتروپین به منظور تحریک و افزایش تخمک گذاری در دام های ماده و افزایش تعداد بره و بزغاله در هر زایش (چند قلوزایی) اشاره کرد که جهت اطلاعات بیشتر با کارشناسان متخصص در این زمینه مشورت کنید.

تامین دام نر از سایر گله ها

دامداران عشایری معمولا برای تامین دام نر(قوچ و بز نر) گله های بز و گوسفند از نرهای گله خود استفاده می‌کنند که این امر به مرور باعث افزایش همخونی در گله و پیامد های ناشی از آن یعنی بروز ویژگی ها  و صفات نا مطلوب و کاهش بازده تولید می‌شود. بنابراین تامین دام نر از طریق گله های دیگر در کوتاه مدت می‌تواند باعث کاهش همخونی گله، ضمن بهبود راندمان تولید مثلی و کاهش تلفات به افزایش چند قلوزایی هم کمک کند.

انتخاب

حذف و انتخاب دام ها توسط خود دامدار در کنار داشتن یک مدیریت مناسب می‌تواند تا حدودی به بهبود تولید مثل و کاهش تلفات و به دنبال آن افزایش تعداد بره یا بزغاله در زایش در سالها و نسل های بعد هم کمک می‌کند. انتخاب دام ها با عملکرد تولیدی و تولید مثلی خوب برای دام نر و ماده و حذف دام های ضعیف از نظر عملکردی در هر سال قبل از شروع فصل تولید مثل همچنین انتخاب دام هایی که در سابقه آنها دو قلوزایی اتفاق افتاده است و یا دو قلو متولد شده اند.

دو رگ گیری

استفاده از برنامه آمیخته گری دام ها با نژادهایی که دارای خصوصیت چند قلوزایی می‌باشند. در این راستا در سال 91 پروژه آمیخته گری(به صورت همزمان سازی فحلی و تلقیح مصنوعی لاپراسکوپی) گوسفندان بومی استان با گوسفندان نژاد رومانف (نژاد روسی بدون دنبه)که دارای خصوصیت چند قلوزایی می‌باشد به عنوان راهی برای رسیدن به افزایش تعداد بره به ازای هر میش در کنار سایر صفات مورد هدف ارائه شده است که هم اکنون هم در حال اجرا و توصیه می‌باشد.

چند قلویی در گوسفندان

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی، اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی

منابع

چند قلو زایی در گله های بز و گوسفند، عزیز کردونی، بهاره طاهری دزفولی، 1396


منبع : چند قلو زایی در گله های بز و گوسفند، عزیز کردونی، بهاره طاهری دزفولی، 1396
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۱۱/۰۷