آبیاری چغندر قند پاییزه

چغندرقند در زمان جوانه زدن و یک دوره یـک ماهه بعـد از جوانه زدن، بــه کمبود آب حساس مـی‌باشد. از ایـن رو بـه غیر از دوره جوانه زدن و مراحل اولیه رشد، به نظر مـی رسد گیاه به کمبود آبی حساسیت کمی دارد.

کشت پاییزه چغندر قند

کشت پاییزه چغندر قند در ایران از سال 1342 شروع شد و امروزه چغندر قند را بیشتر یک محصول پاییزه می‌دانند. چغندر قند در مناطقی مانند استان های خوزستان، ایلام، فارس، کرمان، کرمانشاه، جنوب استان خراسان، استان گلستان و دشت مغان کشت می‌شود. چغندر قند بهتر است در بهار کشت شود تا از گرمای هوا استفاده کند و تا قبل از پاییز برداشت شود ولی به دلیل سرد بودن هوا در ابتدای بهار سرعت جوانه زنی و رشد گیاه کم می‌شود و تا خرداد ماه زمان  نیاز دارد تا رشد رویشی خود را کامل کند به همین دلیل کشت پاییزه و برداشت در بهار سال آینده بهتر است. چغندر قند پاییزی نسبت به بهاره ظهور گیاهچه بیشتری دارد. همچنین سطح برگ چغندر قند پاییزه بیشتر از بهاره است. چغندر های پاییزه در طول دوره اولیه رشد خود نور بیشتری دریافت می‌کند. در ایران مهم ترین عامل برتری کشت بهاره به پاییزه استفاده از باران های پاییزه و در نتیجه کارایی بالای مصرف آب زراعت پاییزه است. چون آب در ایران مهم ترین عامل محدود کننده کشاورزی است. این در حالی است که قسمت بیشتر دوران رشد چغندر قند بهاره در بهار و تابستان است و به همین دلیل در بیشتر دوران زندگی خود به آبیاری نیاز دارند ولی دوره اصلی رشد چغندر قند پاییزه در پاییز و زمستان است و قسمتی از نیاز آبی گیاه از طریق بارندگی تامین می‌شود. برای تولید چغندر قند با مصرف یک متر مکعب آب از چغندر قند پاییزه 853 گرم و از چغندر قند بهاره 532 گرم شکر به دست می‌آید.

آبیاری بارانی

آبیاری تحت فشار

 آبیاری چغندر قند

چغندرقند در زمان جوانه زدن و حـدود یک دوره یـک ماهه بعـد از جوانه زدن، بــه کمبود آب حساس مـی‌باشد. کمبـود آب در اواسـط دوره رشـد (دوره هـاي رشـد رویشی و شـکل گیري عملکـرد) خصوصـا اگـر در اواخـر دوره فـوق باشد، نیـز روي عملکرد قند اثـر دارد. مقـدار آب زیـاد در اواخـر دوره رشد اگر چه ممکن است باعث افزایش عملکرد ریشـه و افــزایش کمی در عملکـرد نهـایی شـود، ولی بر غلظـت قنـد اثـر منفی دارد. از ایـن رو بـه غیر از دوره جوانه زدن و مراحل اولیه رشد، به نظر مـی رسد گیاه به کمبود آبی حساسیت کمی دارد. دوره حساس به تنش آبیاری در چغندر قند بعد از تنک کردن است که اثر آن به صورت پژمرده شدن برگها در روزهای گرم دیده می‌شود. مقدار آسیبی که تنش آبی روی گیاه می‌گذارد به شدت تنش و طول مدت تنش بستگی دارد. برای چغندر قند دوره تشکیل و نمو اندام ذخیره ای ریشه دوره بحرانی بوده و تنش آب در این مرحله باعث کاهش عملکرد می‌شود از طرفی آبیاری زیاد در این مرحله باعث کاهش مقدار قند می‌شود. آبیاری چغندر یک ماه قبل از برداشت باید قطع شود. از طرفی قطع آبیاری در اواخر دوره رشد چغندر قند باعث کاهش خصوصیات کیفی قند شامل عیار قند، عیار قند قابل استحصال و راندمان استحصال می‌شود. به طور کلی تنش رطوبتی در اواخر دوره رشد چغندر قند باعث افزایش نا خالصی های ریشه قند مانند پتاسیم و سدیم شده و در نتیجه درصد قند ملاس افزایش و راندمان استحصال قند ریشه کاهش می‌یابد.

در زراعت پاییزه چغندر قند آبیاری به دو دوره آبیاری های پاییزه و بهاره تقسیم می‌شود. مراحل رشدی چغندر قند به مراحل زیر تقسیم می‌شود:

جوانه زنی تا استقرار بوته(مرحله 4 برگی)، مرحله رشد رویشی(25 تا 35 روز تا مرحله 16 برگی)، شکل گیری عملکرد (75 تا 125 روز و پوشش برگ ثابت)، رسیدگی محصول(40 تا 50 روز).

آبیاری پاییزه چغندر قند

آبیاری های پاییزه به منظور جوانه زنی، سبز شدن گیاهچه ها و توسعه سایه انداز انجام می‌شود. آبیاری اول بلافاصله بعد از کاشت انجام شده و تا آغاز بارندگی ها با توجه به شرایط آب و هوایی پاییز ادامه پیدا می‌کند. آبیاری اول طوری باشد که پشته ها به طور يكنواخت خيس شوند. مدت زمان آبیاری به طول و شیب زمین و باف خاک بستگی دارد و به محض خیس شدن پشته ها آبیاری باید قطع شود. در روش آبیاری بارانی هم بخش زیادی از آب در این مرحله مصرف می‌شود. آبیاری دوم که 5 تا 7 روز بعد از آبیاری اول انجام می‌شود و مقدار آن از آب اول کمتر است. با توجه به مقدار و دفعات بارندگی پاییزه آبیاری پاییزه بین 3 تا 6 نوبت انجام می‌شود.

آبیاری بهاره چغندر قند

آبیاری بهاره بسته به آب و هوای منطقه از اواسط اسفند شروع شده و تا زمان برداشت ادامه دارد. تا زمان برداشت ممکن است به چند نوبت آبیاری نیاز داشته باشد. در هر منطقه تعداد آبیاری به بارندگی پاییزه و زمستانه بستگی دارد. تعداد آبیاری در مناطق و سالهای مختلف ممکن است متفاوت باشد.

راههای کاهش مصرف آب در زراعت پاییزه چغندر قند

با توجه به اقلیم مناطق چغندر کاری و وقوع بارش های پاییزه آب مورد نیاز برای کشت چغندر قند پاییزه کمتر از چغندر قند بهاره است. با استفاده از روش های زیر می‌توان مقدار آب مصرفی را کاهش داد:

فاروها به صورت یک در میان و متناوب آبیاری شوند که البته باعث کاهش عملکرد چغندر قند هم خواهد شد. در زمین های شیب دار با شیب بیشتر از 0.5 درصد، از روش قطع جریان استفاده می‌شود. بدین صورت که پس از رسیدن آب به انتهای جوی، مقدار آب ورودی به نصف کاهش داده می‌شود. بهتر است برای آبیاری نشتی از سیفون استفاده شود. مدت زمان لازم برای آبیاری  باید تقریبا چهار برابر مدت زمان لازم برای رسیدن آب به انتهای جوی باشد. برای مثال اگـر رسيدن آب به انتهاي جوي، دو ساعت طول بکشد، آبياري مزرعه پس از هشت ساعت باید قطع شود.

علاوه بر آبیاری نشتی تمام روش های آبیاری تحت فشار مانند آبیاری بارانی کلاسیک، ویلمو و سنتر پیوت و آبیاری قطره‌ای با تیپ برای کشت چغندر قند مناسب هستند. در سیستم های آبیاری تحت فشار مصرف آب کمتر از آبیاری نشتی است، استفاده از این روش ها برای کاهش مصرف آب قابل استفاده است. البته با افزایش میزان مصرف آب درصد قند محصول کمتر می‌شود.

هر بوته چغندر قند برای رشد مطلوب به آب، مواد غذایی، نور و فضای کافی نیاز دارد. فضای مورد نیاز اطراف هر بوته که باید خالی باشد حدود 25 سانتی متر است. البته برای اینکه به طور طبیعی ممکن است تعدادی از بوته های  چغندر قند را از بین بروند معمولا کمی بیشتر از بذر توصیه شده در هکتار کاشته می‌شود. اگر تعداد بذر در هکتار زیاد باشد و فاصله بین بوته ها 6 تا 8 سانتی متر باشد تعداد بوته ها را به فاصله 15 سانتی متر تنک می کنیم. زمان مناسب برای تنک کردن چغندر قند مرحله 6 تا 8 برگی است. تنک کردن بخصوص در رابطه با بذر های مالتی ژرم مهم است. بعد از تنک بوته های خارج شده باید از مزرعه خارج شوند تا مجدد به رشد خود ادامه ندهند.

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی، اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی

منابع

اثر سطوح کم آبیاري در مراحل چهارگانه رشد بر عملکرد وکیفیت چغندرقند، محمدرضا میرزایی، مجله علوم زراعی ایران-1391

راهنمای کاشت، داشت و برداشت چغندر قند پاییزه، داریوش فتح اله طالقانی، سعید صادق زاده حمایتی،1394


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۹/۳۰